Κάθε ασθενής έχει δικαίωμα να λαμβάνει γνώση του ιατρικού του φακέλου και να ζητεί τη χορήγηση αντιγράφων του. Το δικαίωμα αυτό συνιστά άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης του υποκειμένου, σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν.2472/1997. Επιπλέον το δικαίωμα αυτό προβλέπεται ρητά και στο ν.3418/2005 (άρθρο 14 παρ. 8). Για την άσκηση του δικαιώματος αυτού ο ασθενής καταθέτει αίτηση στο νοσηλευτικό ίδρυμα. Σε περίπτωση που δεν ικανοποιηθεί το δικαίωμα αυτό, ο ασθενής μπορεί να προσφύγει στην Αρχή και να ζητήσει την ικανοποίηση του δικαιώματος πρόσβασης.

Η Αρχή έχει κρίνει (βλ. σχετικές αποφάσεις 100/2001, 32/2006, 44/2009, 38/2010) ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων θανόντος δεν εμπίπτει στις διατάξεις του ν.2472/1997 για την προστασία του ατόμου από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Το σχετικό αίτημα χορήγησης αντιγράφων ιατρικού φακέλου ασθενούς που έχει αποβιώσει σε τρίτο κρίνεται, ιδίως, στη βάση των διατάξεων 13 παρ. 6 και 14 παρ. 8 του ν.3418/2005.

Δικαίωμα πρόσβασης στον ιατρικό φάκελο έχει μόνο ο ίδιος ο ασθενής, στον οποίο αφορούν τα δεδομένα, ο νόμιμος αντιπρόσωπός του (γονέας, δικαστικός συμπαραστάτης ή προσωρινός δικαστικός συμπαραστάτης) ή νομίμως εξουσιοδοτούμενο από τον ασθενή πρόσωπο (πληρεξούσιος δικηγόρος). Πέραν των προσώπων αυτών μπορεί ένας τρίτος να ζητήσει από το νοσηλευτικό ίδρυμα να του χορηγηθούν στοιχεία του ιατρικού φακέλου του ασθενούς. Στη σχετική αίτησή του προς το νοσηλευτικό ίδρυμα ο αιτών-τρίτος θα πρέπει να επικαλείται, μεταξύ άλλων, το σκοπό για τον οποίο ζητεί τη χορήγηση των δεδομένων. Το νοσηλευτικό ίδρυμα πρέπει να διαβιβάσει τη σχετική αίτηση στην Αρχή και να ζητήσει την έκδοση σχετικής άδειας (άρθρο 7 του ν.2472/1997).

Κατ’ αρχήν, οι ιατροί που απασχολούνται στο νοσηλευτικό ίδρυμα δεν δικαιούνται να χρησιμοποιήσουν στοιχεία του ιατρικού φακέλου του ασθενούς για σκοπό διαφορετικό απ’ αυτό της παροχής ιατρικής φροντίδας/υπηρεσιών υγείας. Κατ’ εξαίρεση, οι θεράποντες ιατροί του ασθενούς δικαιούνται να προβούν σε δικαστική χρήση στοιχείων του ιατρικού φακέλου του ασθενούς, εφόσον τα δεδομένα είναι αναγκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώματός τους ενώπιον δικαστηρίου ή πειθαρχικού οργάνου σε υποθέσεις που αφορούν ιατρική ευθύνη και εν γένει την παροχή υπηρεσιών υγείας. Προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της δυνατότητας αυτής είναι να έχει προβλεφθεί στη σχετική άδεια που έχει λάβει το νοσηλευτικό ίδρυμα από την Αρχή για τη σύσταση και λειτουργία αρχείου με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα (βλ. σχετική απόφαση 74/2010). Το νοσηλευτικό ίδρυμα βαρύνεται με την υποχρέωση να ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους ασθενείς, το αργότερο πριν από τη χορήγηση των δεδομένων στους ιατρούς, για την επεξεργασία αυτή.